مراحل احداث نیروگاه خورشیدی انشعابی کوچک مقیاس مختص مشترکین دارای انشعاب برق تا سقف ظرفیت 200 کیلووات یکی از انواع نیروگاه های تجدیدپذیر محسوب میشود که بیشتر در واحدهای مسکونی بصورت پشت بامی، واحدهای تجاری و صنعتی نصب و اجرا میشود.
از مزایای نیروگاههای خورشیدی
کوچک مقیاس.
نرخ خرید برق بالاتر.
سرعت بالا در اجرا.
فرآیند اداری ساده تر توسط شرکت توزیع نیروی برق و درآمدزایی بالاتر است.
فرآیند اجرای نیروگاه های خورشیدی کمتر از 200 کیلووات بسیار سریع و ساده است، بطوریکه یک قرارداد خرید تضمینی برق بین شرکت توزیع نیروی برق محل مورد نظر (مثلا شرکت توزیع شهرستان مشهد برای ساکنین مشهد) و متقاضی منعقد خواهد شد. همچنین متقاضی بایستی یکی از پیمانکاران ذیصلاح شرکت توزیع نیروی برق برای اجرای نیروگاه انتخاب و با ایشان قرارداد ببندد. شرکتسورنا الکتریک توس بعنوان پیمانکار مجرب و مورد تایید کل کشور آماده همکاری را با متقاضیان عزیز میباشد.
جهت مشاوره با شماره تلفن زیر تماس حاصل فرمایید: 09155866236 مهندس قاسمیان
مراحل اجرای نیروگاه خورشیدی درمقیاس بالا”
تهیه و آماده سازی زمین یا محل نصب.
توجه کنید زمین شما نزدیک به پست برق باشد.
مراحل اداری از قبیل: مجوزها وقراردادها.
آزمایش خاک جهت مشخص شدن نوع خاک.
قرار داد خرید پنل و سازه و طراحی سازه و فونداسیون با توجه به سختی زمین.
تسطیح و یک دست کردن ارتفاع زمین اگر احتیاج باشد.
فنس کشی دور زمین و قراردادن چندین کانکس جهت دفاتر اداری و اسکان نیروها و نگهبانی.
طراحی و مشخص کردن محل نصب اینورتر و سازههای استراکچرها.
خرید کابل و اینورتر.
نقشه برداری و مشخص کردن محل نصب پایهها.
تست خاک، این کار جهت مشخص شدن استحکام خاک و اندازه نصب پایه درخاک اجرا میگردد.
درایران، با افزایش آگاهی درباره انرژیهای تجدیدپذیر، افراد و کسبوکارها بیشتر به این حوزه علاقهمند شدهاند. اما همچنان سوالات زیادی درباره مزایا، نحوه سرمایهگذاری و چالشهای این صنعت وجود دارد. در این مطلب، پاسخ جامع به مهمترین سوالات کاربران ایرانی را ارائه میدهیم.
۱. انرژیهای تجدیدپذیر چه مزایایی برای ایران دارند؟
کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و کاهش آلودگی هوا.
صرفهجویی اقتصادی و کاهش هزینههای برق در بلندمدت.
توسعه پایدار و افزایش اشتغال در بخش انرژی پاک.
کاهش اثرات تغییرات اقلیمی و حفظ محیط زیست.
ایران با داشتن تابش خورشیدی بالا و مناطق بادخیز، ظرفیت بالایی برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر دارد. سرمایهگذاری در این حوزه، آیندهای پایدارتر و اقتصادیتر را برای کشور رقم میزند.
—
۲. آیا نصب پنل خورشیدی در ایران صرفه اقتصادی دارد؟
بله، کاملاً! با افزایش تعرفه برق و حمایتهای دولتی، نیروگاههای خورشیدی خانگی و صنعتی به یک گزینه اقتصادی تبدیل شدهاند.
برخی از مزایای سرمایهگذاری در انرژی خورشیدی شامل:
کاهش هزینههای برق تا ۸۰٪ در طولانیمدت.
امکان فروش مازاد برق تولیدی به شبکه سراسری افزایش ارزش ملک با نصب سیستم خورشیدی.
در حال حاضر، تعرفههای خرید تضمینی برق از انرژیهای تجدیدپذیر توسط دولت تعیین شده که میتواند سرمایهگذاری در این حوزه را توجیهپذیر کند.
—
۳. چقدر زمان میبرد تا هزینه نصب نیروگاه خورشیدی جبران شود؟
بازگشت سرمایه در سیستمهای خورشیدی بستگی به اندازه سیستم، میزان مصرف برق و تعرفه خرید تضمینی دولت دارد.
اما بهطور میانگین:
✔️ نیروگاههای خورشیدی خانگی: ۳ تا ۵ سال.
✔️ نیروگاههای صنعتی و مقیاس بزرگ: ۵ تا ۷ سال.
پس از این دوره، برق تولیدی رایگان خواهد بود و درآمد حاصل از فروش برق میتواند سودآوری مداوم ایجاد کند.
۴. چگونه میتوان برای دریافت تسهیلات و وامهای انرژی تجدیدپذیر اقدام کرد؟
در حال حاضر، صندوق توسعه ملی، بانکها و برخی نهادهای دولتی تسهیلاتی را برای توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر ارائه میدهند.
روشهای تأمین مالی شامل:
وامهای کمبهره برای نصب سیستمهای خورشیدی خانگی و صنعتی.
حمایتهای مالی دولت از طریق قرارداد خرید تضمینی برق (PPA)
سرمایهگذاری خصوصی از طریق مشارکت با شرکتهای فعال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر.
برای دریافت اطلاعات بیشتر، میتوان به سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) مراجعه کرد.
—
۵. آیا دولت از پروژههای انرژی تجدیدپذیر حمایت میکند؟
بله، دولت ایران برنامههایی برای حمایت از سرمایهگذاران و کاربران خانگی و صنعتی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر دارد، مانند:
✔️ تعرفه خرید تضمینی برق برای تولیدکنندگان انرژی تجدیدپذیر.
✔️ وامهای حمایتی و تسهیلات بانکی برای نصب پنلهای خورشیدی.
✔️ معافیتهای مالیاتی و گمرکی برای تجهیزات انرژی پاک.
با این حال، برخی از این حمایتها نیاز به بهبود و اجرای پایدارتر دارند تا سرمایهگذاران بیشتری به این حوزه جذب شوند.
—
۶. آیا نیروگاههای خورشیدی در تمام مناطق ایران قابل نصب هستند؟
بله، ایران به دلیل تابش آفتاب بالا در بیشتر مناطق کشور، یکی از بهترین کشورهای جهان برای تولید برق خورشیدی است. اما در برخی مناطق مثل جنوب شرق و مرکز ایران، میزان تابش بالاتر بوده و راندمان تولید انرژی بیشتر است.
برای احداث نیروگاه خورشیدی، باید عواملی مانند:
میزان تابش خورشید در منطقه.
زاویه نصب پنلها.
فضای کافی برای نصب سیستم.
میزان مصرف برق موردنیاز.
را در نظر گرفت. مشاوره تخصصی میتواند به انتخاب بهترین گزینه کمک کند.
۷. چگونه میتوان از برق خورشیدی برای مصارف خانگی استفاده کرد؟
برای راهاندازی سیستم خورشیدی خانگی، باید این مراحل را طی کنید:
✔️ بررسی میزان مصرف برق و انتخاب ظرفیت مناسب.
✔️ دریافت مشاوره و استعلام هزینه از شرکتهای تخصصی.
✔️ نصب پنلهای خورشیدی و اتصال به شبکه یا سیستم مستقل.
✔️ ثبتنام در طرح خرید تضمینی برق (در صورت اتصال به شبکه)
با نصب سیستم خورشیدی مستقل (Off-grid)، حتی در مناطق بدون دسترسی به شبکه سراسری نیز میتوان برق موردنیاز را تولید کرد.
۸. بهترین شرکت برای مشاوره و اجرای پروژههای انرژی تجدیدپذیر در ایران کدام است؟
شرکت رهصان یکی از پیشروان صنعت انرژیهای تجدیدپذیر در ایران است که خدمات زیر را ارائه میدهد:
طراحی و احداث نیروگاههای خورشیدی.
مشاوره و اجرای پروژههای انرژی پاک برای صنایع و ساختمانها.
بهینهسازی مصرف انرژی و افزایش بهرهوری.
اگر قصد سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر را دارید، مشاوران متخصص سورنا الکتریک آماده راهنمایی شما هستند!
ماده ۱۶ – در راستای توسعه صنایع دانش بنیان مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر و توسعه بازار برای این صنایع و تولید برق پاک در محل مصرف، صنایع با قدرت مصرف بیشتر از یک مگاوات موظفند معادل یک درصد (۱%) از برق مورد نیاز سالانه خود را از طریق احداث نیروگاههای تجدیدپذیر تامین نمایند و این میزان در پایان سال پنجم حداقل به پنج درصد برسد.
در غیر این صورت وزارت نیرو موظف است درصد ذکر شده از برق مصرفی این صنایع را با تعرفه برق تجدیدپذیر محاسبه نموده و از صنایع اخذ نماید. مبالغ فوق ضمن تفکیک از قبوض برق، به میزان پنجاه درصد (۵۰%) مستقیما صرف خرید تضمینی برق تجدیدپذیر میگردد، به میزان بیست و پنج درصد (۲۵%) پس از واریز به حساب خزانهداری کل کشور به حساب معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور واریز میگردد تا صرف حمایت از آزمایشگاه ها، شرکتهای دانش بنیان و شتابدهنده ها و سایر موارد مرتبط با توسعه برق گردد و مابقی از طریق خزانهداری کل کشور و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران صرف پرداخت تسهیلات کم بهره به بخش خصوصی جهت احداث نیروگاههای تجدیدپذیر کوچک مقیاس گردد.
صنایعی که ملزم به خرید برق در بهابازار (بورس) انرژی هستند، میتوانند درصد فوق را از برق تجدیدپذیر عرضه شده در بهابازار (بورس) انرژی خریداری نمایند.
آییننامه اجرایی این ماده حداکثر ظرف سه ماه پس از ابلاغ این قانون توسط معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور با همکاری وزارتخانههای نیرو و صنعت، معدن و تجارت تهیه میشود و به تصویب هیات وزیران میرسد.
مجری طرح توسعه نیروگاه خورشیدی توانیر گفت: صنایع در صورتی که نیروگاه خورشیدی به میزان ۸۰ درصد دیماند مصرفی، معادل ۱۶ درصد انرژی مورد نیاز را احداث کنند، تابستان ۱۴۰۴ برقشان قطع نخواهد شد.
اقتصاد۲۴- عبدالرضا حسینی مهر مجری طرح توسعه نیروگاههای خورشیدی شرکت توانیر گفت: صنایع در صورتی که نیروگاه خورشیدی به میزان ۸۰ درصد دیماند مصرفی، معادل ۱۶ درصد انرژی مورد نیاز را احداث کنند، از برنامههای مدیریت بار شبکه در دوره اوج بار تابستان ۱۴۰۴ معاف میشوند.
بر این اساس شرکت توانیر شرایط معافیت از برنامههای مدیریت بار سال ۱۴۰۴ مشترکین صنعتی در شهرکهای صنعتی یا دارای فیدر اختصاصی را به شرکتهای توزیع برق سراسر کشور اعلام کرده که در دستورالعمل آن آمده است: چنانچه مشترکان صنعتی نسبت به ساخت نیروگاههای خورشیدی در محل یا خارج از شهرک صنعتی اقدام کنند نسبت به ظرفیت مجموع دیماند مصرفی مشترکان شامل ۵۰ درصد دیماند مصرفی واحدهای یک شیفت کار، ۶۵ درصد دیماند مصرفی واحدهای دو شیفت کار و ۸۰ درصد دیماند مصرفی واحدهای ۳ شیفت کار یا معادل ۳۵ درصد انرژی مصرفی ماهیانه مشترکان مذکور از برنامههای مدیریت بار سال ۱۴۰۴ معاف میشوند.
همچنین در صورتی که نیروگاه خورشیدی توسط مشترکان صنعتی دارای فیدر اختصاصی به ظرفیت دیماند مصرفی مشترک شامل ۵۰ درصد دیماند مصرفی واحدهای یک شیفت کار، ۶۵ درصد دیماند مصرفی واحدهای دو شیفت کار و ۸۰ درصد دیماند مصرفی واحدهای سه شیفت کار یا معادل ۳۵ درصد انرژی مصرفی ماهیانه، احداث شود، از برنامههای مدیریت بار سال ۱۴۰۴ معاف خواهند شد.
توانیر تصریح کرده که اگر در یک شهرک صنعتی، کل مشترکان برای احداث نیروگاه به توافق نرسند و تعدادی از مشترکان نسبت به احداث نیروگاه خورشیدی با شرایط فوق اقدام کنند، باید به منظور مدیریت بار مشترکانی که در احداث نیروگاه خورشیدی همکاری نکردهاند، لوازم اندازهگیری این مشترکان با هزینه احداث کنندگان نیروگاه خورشیدی رؤیت پذیر و کنترل پذیر میشود تا امکان استفاده از معافیت مدیریت بار مهیا شود.
تخفیفات ویژه وزارت نیرو برای تشویق صنایع به احداث نیروگاههای خورشیدی”
مجری طرح توسعه نیروگاههای خورشیدی شرکت توانیر با اشاره به اینکه حدود ۱۲۰ هزار مشترک صنعتی دیماند مصرفی بین ۲۱ تا ۲۲ هزار مگاوات در سال و مشترکان صنعتی داخل شهرکهای صنعتی نیز حدود ۶۵۰۰ مگاوات تقاضای مصرف دارند، خاطرنشان کرد: در پی اعلام دستورالعمل وزارت نیرو برای اجرای ۱۴ مگاپروژه در جهت رفع ناترازی انرژی تا اوج بار سال آینده، توصیه شده واحدهای صنعتی با احداث نیروگاه تجدیدپذیر به میزان ۸۰ درصد دیماند مصرفی خود، از مدیریت بار سال ۱۴۰۴ معاف شوند.
ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی، یکی از مهمترین ابزارهای قانونی برای حمایت از توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران است.این ماده، خرید تضمینی برق تولیدی از منابع پاک را برای مدت ۲۰ سال توسط دولت الزامی میکند و نقش کلیدی در جذب سرمایهگذاری و گسترش نیروگاههای خورشیدی، بادی و زیستتوده دارد.
معرفی ماده ۶۱ قانون اصلاح الگوی مصرف
ماده ۶۱ در سال ۱۳۸۹ در قالب قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی تصویب شد و هدف آن تشویق تولید برق از منابع تجدیدپذیر و پاک از طریق خرید تضمینی و بلندمدت برق توسط وزارت نیرو است. این ماده بهویژه برای نیروگاههای غیردولتی طراحی شده و شامل انواع فناوریهای تولید برق از خورشید، باد، زیستتوده، زمینگرمایی، آبی کوچک، دریایی و بازیافت حرارت صنعتی میشود.
آییننامه اجرایی ماده ۶۱
در سال ۱۳۹۴، هیئت وزیران آییننامه اجرایی این ماده را تصویب کرد که شامل موارد زیر است:
• تعریف نیروگاههای غیردولتی: نیروگاههایی با ظرفیت تا ۱۰ مگاوات که از منابع تجدیدپذیر برق تولید میکنند و به شبکه برق متصل هستند.
• الزام وزارت نیرو به خرید برق تولیدی: وزارت نیرو موظف است برق تولیدی این نیروگاهها را بهصورت تضمینی و بلندمدت خریداری کند.
• تعیین قیمت پایه و ضریب تعدیل سالانه: قیمت خرید برق در قراردادها با توجه به نوع فناوری و منطقه جغرافیایی تعیین میشود و هر سال با ضریب مشخصی تعدیل میگردد.
مزایای اقتصادی برای سرمایهگذاران:
• قرارداد ۲۰ ساله خرید تضمینی برق: این قراردادها باعث ایجاد درآمد پایدار و قابل پیشبینی برای سرمایهگذاران میشود.
• بازگشت سرمایه مناسب: با توجه به نرخهای خرید و ضریب تعدیل، سرمایهگذاری در نیروگاههای تجدیدپذیر توجیهپذیر است. • کاهش ریسک سرمایهگذاری: تضمین خرید برق توسط دولت، ریسک بازار را کاهش میدهد.
تأثیرات زیستمحیطی و توسعه پایدار:
• کاهش انتشار گازهای گلخانهای.
• کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی.
• ایجاد اشتغال در مناطق محروم.
• افزایش امنیت انرژی کشور.
چالشها و ملاحظات اجرایی:
• تاخیر در پرداخت مطالبات نیروگاهها توسط ساتبا.
• نوسانات نرخ ارز و تأثیر آن بر هزینههای سرمایهگذاری.
• نیاز به اصلاح برخی بندهای آییننامه برای تسهیل مجوزها و اتصال به شبکه.
• محدودیت ظرفیت شبکه در برخی مناطق برای پذیرش برق تجدیدپذیر.
آینده ماده ۶۱ و انرژیهای پاک در ایران
با توجه به پتانسیل بالای ایران در انرژی خورشیدی و بادی، اجرای کامل و بهروز ماده ۶۱ میتواند نقش مهمی در تحقق اهداف توسعه پایدار، کاهش آلودگی هوا و جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی ایفا کند. اصلاحات در آییننامه اجرایی، تسهیل مجوزها و پرداخت بهموقع مطالبات، از جمله اقدامات ضروری برای افزایش اثربخشی این ماده قانونی هستند.
صادرات برق ایران در سالهای اخیر با چالشهایی مانند ناترازی تولید و مصرف، تغییرات اقلیمی، و رشد مصرف داخلی مواجه بوده و سهم آن از کل تولید به کمتر از نیم درصد کاهش یافته است. با این حال، صادرات برق همچنان ابزاری راهبردی در دیپلماسی انرژی و توسعه روابط منطقهای محسوب میشود.
برق، کالای راهبردی در تجارت منطقهای:
در دنیای امروز، برق نهتنها یک نیاز حیاتی بلکه یک ابزار ژئوپلیتیکی است. کشورهایی که توان تولید مازاد برق دارند، میتوانند از طریق صادرات آن، نفوذ اقتصادی و سیاسی خود را در منطقه افزایش دهند. ایران با ظرفیت منصوبه بیش از ۹۳ هزار مگاوات، یکی از تولیدکنندگان بزرگ برق در منطقه است.
وضعیت فعلی صادرات برق ایران:
• میزان صادرات برق ایران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۵۰ مگاوات رسیده که عمدتاً به کشورهای افغانستان و پاکستان انجام میشود.
• واردات برق از کشورهای ارمنستان و ترکمنستان حدود ۴۵۰ مگاوات است، یعنی سه برابر صادرات فعلی.
• صادرات برق به عراق که پیشتر بخش عمدهای از تبادلات را تشکیل میداد، متوقف شده است.
• سهم صادرات برق از کل تولید کشور به کمتر از نیم درصد رسیده که نشاندهنده تمرکز بر تأمین نیاز داخلی است.
عوامل مؤثر بر صادرات برق:
• ناترازی شبکه برق داخلی: در فصلهای گرم سال، مصرف داخلی به اوج میرسد و صادرات محدود میشود.
• مصرف بالای ماینرها: استخراج رمزارزها حدود ۲۰۰۰ مگاوات بار شبکه را اشغال کرده که معادل ۴ برابر صادرات برق است.
• تغییر الگوی مصرف: مصرف برق در ایران حتی در شبها و تعطیلات نیز بالا باقی مانده است.
• سیاست تراز صفر: صادرات تنها زمانی انجام میشود که تولید مازاد وجود داشته باشد.
مزایای صادرات برق:
• درآمد ارزی برای کشور.
• تقویت روابط سیاسی و اقتصادی با همسایگان.
• افزایش بهرهوری نیروگاهها در دورههای کممصرف داخلی.
• ایجاد بازارهای منطقهای برق و دیپلماسی انرژی.
چالشها و محدودیتها:
• وابستگی شدید به شرایط اقلیمی و مصرف داخلی.
• نبود زیرساختهای انتقال پایدار در برخی مرزها.
• نوسانات سیاسی و امنیتی در کشورهای مقصد.
• عدم توسعه کافی نیروگاههای تجدیدپذیر برای صادرات پایدار.
چشمانداز آینده”
با توسعه خطوط انتقال، سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی و بادی، و ایجاد بازارهای منطقهای برق، ایران میتواند نقش مؤثرتری در صادرات برق ایفا کند. پروژههایی مانند کابلهای زیردریایی به کشورهای خلیج فارس نیز در حال بررسی هستند.
بورس انرژی ایران یکی از چهار بورس رسمی کشور است که بهمنظور ایجاد شفافیت، رقابتپذیری و کشف قیمت واقعی حاملهای انرژی مانند برق، نفت، گاز و فرآوردههای نفتی راهاندازی شده است.
چرا بورس انرژی؟
در اقتصادهای مدرن، انرژی نهتنها یک کالای مصرفی بلکه یک دارایی استراتژیک محسوب میشود. با توجه به اهمیت انرژی در تولید، حملونقل و توسعه صنعتی، ایجاد بازاری شفاف برای معاملات آن ضروری است. بورس انرژی ایران در سال ۱۳۹۱ با مجوز شورای عالی بورس تأسیس شد تا بستری برای معاملات حاملهای انرژی و اوراق بهادار مبتنی بر آنها فراهم کند.
ساختار بورس انرژی ایران
بورس انرژی شامل چند بازار اصلی است:
بازار فیزیکی: برای معاملات واقعی حاملهای انرژی مانند برق، نفت، گاز، بنزین و گازوئیل.
بازار مشتقه: شامل قراردادهای آتی و اختیار معامله بر پایه انرژی.
بازار سایر اوراق بهادار: برای انتشار اوراق سلف موازی استاندارد، گواهی ظرفیت و اوراق مشارکت انرژی.
بازار فرعی: برای کالاهایی که شرایط استاندارد بازار فیزیکی را ندارند.
کارکردهای کلیدی:
کشف قیمت شفاف برای حاملهای انرژی.
ایجاد رقابت سالم بین عرضهکنندگان و خریداران.
تسهیل صادرات انرژی از طریق عرضه در رینگ بینالملل.
جذب سرمایه برای پروژههای انرژی از طریق انتشار اوراق بهادار.
مزایای بورس انرژی:
شفافیت در معاملات.
کاهش ریسک مبادلات انرژی.
امکان تأمین مالی پروژهها.
افزایش کارایی تخصیص منابع انرژی.
ایجاد بستر صادراتی برای شرکتهای ایرانی.
چالشها و محدودیتها:
نوسانات شدید قیمت حاملهای انرژی.
وابستگی به سیاستهای دولتی و نرخگذاری دستوری.
کمبود زیرساختهای دیجیتال و هوشمند در برخی مناطق.
محدودیت در عرضه برخی حاملها مانند گاز طبیعی.
بورس انرژی و انرژیهای تجدیدپذیر”
در سالهای اخیر، بورس انرژی ایران پذیرش برق تولیدی از نیروگاههای خورشیدی و بادی را آغاز کرده است. این اقدام میتواند به توسعه بازار انرژیهای پاک، جذب سرمایهگذاری و ارتقای پایداری کمک کند.
آینده بورس انرژی در ایران”
با توجه به ظرفیت بالای کشور در تولید انرژی، بهویژه انرژیهای تجدیدپذیر، بورس انرژی میتواند نقش مهمی در موارد زیر ایفا کند:
رمزارزهای انرژی: پیوندی نوین میان بلاکچین و پایداری
چرا رمزارز در صنعت انرژی؟
در دنیایی که بهسوی غیرمتمرکزسازی، شفافیت و پایداری حرکت میکند، فناوری بلاکچین بهعنوان ابزاری تحولآفرین در صنایع مختلف از جمله انرژی مطرح شده است. رمزارزهای انرژی با هدف ایجاد بازارهای هوشمند، شفاف و مشارکتی برای تولید و مصرف انرژی، بهویژه انرژیهای تجدیدپذیر، پا به عرصه گذاشتهاند.
تعریف رمزارز انرژی”
رمزارز انرژی (Energy Token) نوعی دارایی دیجیتال است که در بستر بلاکچین ایجاد میشود و نمایانگر یک واحد انرژی، حق مصرف، یا مشارکت در یک شبکه انرژی است. این رمزارزها میتوانند:
• نماینده انرژی تولیدشده از منابع تجدیدپذیر باشند (مثلاً ۱ توکن = ۱ کیلوواتساعت).
• ابزار پرداخت در بازارهای انرژی محلی باشند.
• پاداشی برای رفتارهای سبز مصرفکنندگان یا تولیدکنندگان باشند.
• نقش کلیدی در ردیابی و اعتبارسنجی زنجیره تأمین انرژی ایفا کنند.
کاربردهای عملی رمزارزهای انرژی”
الف) بازارهای همتا به همتا (P2P):
در این مدل، مصرفکنندگان و تولیدکنندگان خرد (مثلاً دارندگان پنل خورشیدی) میتوانند انرژی مازاد خود را مستقیماً به دیگران بفروشند. بلاکچین تضمین میکند که تراکنشها شفاف، سریع و بدون واسطه انجام شوند.
ب) ردیابی انرژی پاک:
با استفاده از توکنهای انرژی، میتوان منشأ انرژی مصرفی را مشخص کرد (مثلاً برق مصرفی یک کارخانه از انرژی خورشیدی تأمین شده یا نه). این موضوع برای شرکتهایی که به پایداری اهمیت میدهند، حیاتی است.
ج) مشوقهای رفتاری:
برخی پروژهها به مصرفکنندگان انرژی پاک یا کاهشدهندگان مصرف، توکن پاداش میدهند. این توکنها میتوانند برای تخفیف قبض برق، خرید خدمات یا حتی فروش در صرافیها استفاده شوند.
د) مدیریت هوشمند شبکه:
در شبکههای هوشمند، رمزارزها میتوانند نقش واسطی برای اجرای قراردادهای هوشمند ایفا کنند؛ مثلاً در صورت افزایش بار شبکه، مصرفکنندهای که مصرف خود را کاهش دهد، توکن پاداش میگیرد.
مزایا”
• شفافیت بالا در تبادل انرژی.
• کاهش هزینههای واسطهگری.
• افزایش مشارکت مردمی در تولید انرژی پاک.
• امکان جذب سرمایه از طریق عرضه اولیه توکن (ICO) برای پروژههای انرژی.
چالشها”
• نبود چارچوبهای قانونی مشخص در بسیاری از کشورها.
• نوسانات قیمتی رمزارزها که میتواند مانع پذیرش عمومی شود.
• نیاز به زیرساختهای دیجیتال و هوشمند در شبکههای برق.
• مقاومت شرکتهای سنتی انرژی در برابر تغییرات ساختاری.
آیندهپژوهی: رمزارزهای انرژی در ایران”
با توجه به ظرفیت بالای ایران در تولید انرژی خورشیدی و بادی، و همچنین نیاز به بهینهسازی مصرف انرژی، رمزارزهای انرژی میتوانند در آیندهای نزدیک نقش مهمی در موارد زیر ایفا کنند:
• ایجاد بازارهای محلی انرژی در مناطق روستایی یا صنعتی.
• تشویق به نصب پنلهای خورشیدی از طریق پاداشهای رمزارزی.
• ردیابی منشأ انرژی در صنایع بزرگ برای صدور گواهیهای سبز.
• جذب سرمایهگذاری خارجی در پروژههای انرژی پاک از طریق توکنایز کردن داراییها.
نتیجهگیری:
رمزارزهای انرژی، پلی میان فناوری و پایداری هستند. اگرچه هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارند، اما پتانسیل بالایی برای تحول در ساختار سنتی صنعت انرژی دارند. با تدوین قوانین شفاف، توسعه زیرساختهای دیجیتال و افزایش آگاهی عمومی، میتوان از این ابزار نوین برای تسریع گذار به انرژی پاک بهره برد.
بر اساس قانون مصوب ۱ اردیبهشت ۱۳۹۴ مجلس شورای اسلامی:
• وزارتخانهها، سازمانها و شرکتهای دولتی مجازند سالانه تا سقف مشخصی (۱۰۰ میلیارد دلار ارزی و ۵۰۰ هزار میلیارد ریال ریالی) در پروژههایی سرمایهگذاری کنند که منجر به صرفهجویی در مصرف سوخت میشود.
• این سرمایهگذاریها میتوانند توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی داخلی یا خارجی انجام شوند، با اولویت بخش خصوصی و تعاونی.
ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید، یکی از مهمترین ابزارهای حمایتی دولت ایران برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر است. این ماده به سرمایهگذاران اجازه میدهد در ازای صرفهجویی سوخت، اصل و سود سرمایهگذاری خود را از دولت دریافت کنند.
کاربرد در پروژههای خورشیدی”
برای مثال، اگر یک نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی باعث صرفهجویی سالانه ۳ میلیون لیتر گازوئیل شود، دولت موظف است معادل ریالی این صرفهجویی را به سرمایهگذار پرداخت کند. این پرداخت میتواند بهصورت اقساط یا یکجا انجام شود.
چگونه کار میکند؟
• سرمایهگذار یک نیروگاه تجدیدپذیر احداث میکند.
• وزارت نفت میزان صرفهجویی سوخت را محاسبه میکند.
• دولت معادل ریالی یا ارزی آن صرفهجویی را به سرمایهگذار پرداخت میکند.
• بازپرداخت میتواند در قالب اقساط ۶ ساله یا یکجا در ۴ سال انجام شود.
مزایای استفاده از ماده ۱۲ برای نیروگاههای خورشیدی”
• خرید تضمینی برق توسط دولت با نرخ مشخص و بلندمدت (تا ۲۰ سال)
• بازگشت سرمایه مطمئن و کاهش ریسک اقتصادی.
• امکان تأمین مالی از منابع داخلی و خارجی.
• معافیتهای مالیاتی و تعرفهای برای تجهیزات خورشیدی.
• تسهیل در اخذ مجوزها از طریق سامانه ساتبا و وزارت نیرو.
با افزایش ناترازی در تأمین برق و چالشهای ناشی از کمبود گاز در فصول گرم و سرد، وزارت نیرو و سازمان ساتبا (سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی ایران) مدل تهاتر انرژی را برای صنایع پرمصرف طراحی کردهاند.
این مدل بر اساس ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانشبنیان اجرایی شده و هدف آن، توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و تأمین پایدار برق صنایع است.
مبانی قانونی و الزامات
بر اساس ماده ۱۶:
• صنایعی با مصرف بیش از ۱ مگاوات موظفاند از ابتدای سال ۱۴۰۲، حداقل ۱٪ از برق سالانه خود را از طریق نیروگاههای تجدیدپذیر تأمین کنند.
• این سهم باید تا پایان سال پنجم به حداقل ۵٪ افزایش یابد.
• صنایع میتوانند این سهم را از طریق احداث نیروگاه یا خرید از تابلوی برق سبز بورس انرژی تأمین کنند.
• در صورت عدم اقدام، وزارت نیرو مجاز است هزینه برق تجدیدپذیر را در قبوض برق صنایع اعمال کند.
سازوکار تهاتر انرژی”
تهاتر انرژی به دو روش قابل اجراست:
1. احداث نیروگاه تجدیدپذیر توسط صنعت:
• برق تولیدی مستقیماً در محل مصرف استفاده میشود.
• از خاموشیها و محدودیتهای شبکه مصون است.
• امکان بهرهبرداری در بازه زمانی ۸ تا ۲۴ ساعت فراهم است.
2. خرید برق از بورس انرژی (تابلوی برق سبز):
• صنایع میتوانند سهم الزامی را از بازار برق سبز خریداری کنند.
• قیمتها بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود.
مزایا برای صنایع”
• کاهش ریسک خاموشی و محدودیت شبکه در پیک مصرف.
• افزایش بهرهوری انرژی و کاهش هزینههای بلندمدت.
• دسترسی پایدار به برق در شرایط بحرانی.
• همراستایی با سیاستهای محیطزیستی و مسئولیت اجتماعی.
چالشها و ملاحظات”
• نیاز به سرمایهگذاری اولیه برای احداث نیروگاه.
• پیچیدگیهای حقوقی و فنی در قراردادهای تهاتر.
• ضرورت هماهنگی با ساتبا و دریافت مجوزها از سامانه ملی مجوزها (mojavez.ir).
• نوسانات قیمت در بورس انرژی.
نتیجهگیری:
تهاتر انرژی در ساتبا، مدلی هوشمندانه برای پیوند صنعت با انرژیهای پاک است. این مدل نهتنها به کاهش ناترازی برق کمک میکند، بلکه صنایع را به سمت پایداری و مسئولیتپذیری سوق میدهد. برای موفقیت در این مسیر، آگاهی از قوانین، برنامهریزی دقیق و تعامل مؤثر با ساتبا ضروری است.
برق خورشیدی این کاربرد انرژی خورشیدی در سالهای اخیر اهمیت زیادی به دست آورده است. از آنجا که هزینه های پنل خورشیدی کاهش می یابد و تعداد بیشتری از مردم از مزایای مالی و زیست محیطی انرژی خورشیدی آگاه می شوند ، برق خورشیدی به طور فزاینده ای در دسترس می شود. در حالی که هنوز درصد کمی از برق تولید شده در ایالات متحده (2.8 ٪ از سال 2021) است ، برق خورشیدی به سرعت در حال رشداست.
تکنسین ها معمولاً یک سیستم PV خورشیدی توزیع شده را در پشت بام خانه ها یا مشاغل نصب می کنند. این سیستم های انرژی خورشیدی برای جبران استفاده از صاحب ملک برق تولید می کنند و هرگونه تولیداضافی را به شبکه برقی ارسال می کنند.
خانه هوشمند خورشیدی ترکیبی از دو فناوری نوین است: خانههای هوشمند و انرژی خورشیدی.
اجزای اصلی خانه هوشمند خورشیدی:
سیستمهای خورشیدی (پنلهای فتوولتائیک): این سیستمها پنلهای خورشیدی هستند که نور خورشید را به برق تبدیل میکنند. در خانه هوشمند خورشیدی، این پنلها انرژی خورشیدی را جذب کرده و برق مورد نیاز خانه را تأمین میکنند. این سیستمها معمولاً به سیستمهای ذخیره انرژی (باتریها) نیز متصل هستند تا در مواقعی که نور خورشید کم است (مانند شب یا روزهای ابری)، انرژی ذخیرهشده برای مصرف استفاده شود.
سیستم ذخیرهسازی انرژی (باتریها):
این سیستمها انرژی تولیدشده توسط پنلهای خورشیدی را ذخیره میکنند. در شب یا روزهای ابری که تولید انرژی کمتر است، انرژی ذخیرهشده در باتریها برای تأمین برق خانه استفاده میشود. این سیستمها کمک میکنند تا خانه هوشمند همیشه به منبع انرژی پایدار دسترسی داشته باشد.
سیستمهای مدیریت انرژی هوشمند (EMS):
سیستم مدیریت انرژی هوشمند، قلب خانه هوشمند خورشیدی است. این سیستم بهطور خودکار مصرف انرژی را نظارت کرده و بهینهسازی میکند. برای مثال، زمانی که انرژی خورشیدی بیشتری تولید میشود، سیستم میتواند برخی از دستگاهها را روشنتر کند یا سیستمهای گرمایشی یا سرمایشی را در زمانهای پربارتر انرژی بهکار گیرد تا از هدررفت انرژی جلوگیری کند.
دستگاههای هوشمند:
دستگاهها و تجهیزات مختلف خانه مانند ترموستاتها، لامپها، سیستمهای گرمایشی، تهویه مطبوع (HVAC)، لوازم خانگی و حتی سیستمهای صوتی و تصویری میتوانند بهصورت هوشمند کنترل شوند. این دستگاهها از طریق اپلیکیشنهای موبایل یا دستورات صوتی قابل کنترل هستند و میتوانند بهطور خودکار و بر اساس برنامهریزیهای تعیینشده، عملکرد خود را تغییر دهند.
سیستمهای روشنایی خورشیدی هوشمند:
لامپهای خورشیدی و سیستمهای روشنایی بهصورت هوشمند در خانههای خورشیدی نصب میشوند. این لامپها نه تنها انرژی مورد نیاز خود را از خورشید تأمین میکنند، بلکه میتوانند با استفاده از سیستم هوشمند کنترل شوند تا در ساعات خاصی از شبانهروز روشن شوند یا حتی شدت نور آنها با توجه به نیاز کاربران تنظیم شود.
مزایای خانه هوشمند خورشیدی:
صرفهجویی در هزینهها:
با استفاده از پنلهای خورشیدی، هزینههای مصرف برق بهطور چشمگیری کاهش مییابد. علاوه بر این، سیستمهای هوشمند میتوانند مصرف انرژی را بهینه کرده و از هدررفت آن جلوگیری کنند.
کاهش اثرات منفی زیستمحیطی:
خانههای هوشمند خورشیدی از منابع انرژی تجدیدپذیر استفاده میکنند، بنابراین مصرف سوختهای فسیلی کاهش یافته و انتشار گازهای گلخانهای کمتر میشود. این امر به کاهش تغییرات اقلیمی کمک میکند.
کنترل از راه دور و خودکار:
با استفاده از سیستمهای هوشمند، ساکنان میتوانند از راه دور و بهطور خودکار کنترل دستگاهها و تجهیزات خانه را در دست بگیرند. این سیستمها میتوانند شرایط دما، روشنایی و حتی امنیت خانه را بهصورت خودکار تنظیم کنند.
افزایش راحتی و رفاه:
خانههای هوشمند خورشیدی به ساکنان امکان میدهند تا کنترل بیشتری بر محیط زندگی خود داشته باشند. با تنظیم خودکار دما، نور و دیگر عوامل، خانه به محیطی راحتتر و کارآمدتر تبدیل میشود.
افزایش ارزش ملک:
خانههایی که به سیستمهای خورشیدی و هوشمند مجهز هستند معمولاً از ارزش بالاتری برخوردارند. بهویژه در بازارهای املاک که به سمت پایداری و کارآمدی انرژی پیش میروند، خانههای خورشیدی هوشمند میتوانند جذابتر باشند.
چالشها و محدودیتها:
هزینه اولیه بالا:
هزینه نصب سیستمهای خورشیدی و همچنین سیستمهای هوشمند میتواند بالا باشد. این هزینهها شامل خرید پنلهای خورشیدی، نصب باتریها و تنظیم سیستمهای هوشمند است. با این حال، این هزینهها در طول زمان با صرفهجویی در مصرف انرژی جبران میشود.
وابستگی به شرایط جوی:
عملکرد سیستمهای خورشیدی به شدت به تابش نور خورشید وابسته است. در مناطق ابری یا سرد، ممکن است تولید انرژی کمتر باشد و نیاز به ذخیرهسازی بیشتری داشته باشید.
نیاز به فضای مناسب:
پنلهای خورشیدی معمولاً نیاز به فضای کافی بر روی سقف دارند. این ممکن است برای خانههای با سقف کوچک یا مسطح محدودیت ایجاد کند.
نیاز به تعمیر و نگهداری:
اگرچه سیستمهای خورشیدی و هوشمند معمولاً به نگهداری کمی نیاز دارند، اما ممکن است بعد از چند سال نیاز به تعمیرات و تعویض باتریها یا دیگر اجزا داشته باشند.
نتیجهگیری:
خانه هوشمند خورشیدی یک راهحل نوآورانه و کارآمد برای ایجاد محیطی پایدارتر، هوشمندتر و اقتصادیتر است. این خانهها نه تنها از انرژی تجدیدپذیر خورشید بهره میبرند، بلکه از تکنولوژیهای هوشمند برای بهینهسازی مصرف انرژی، افزایش راحتی و رفاه ساکنان و کاهش هزینههای انرژی استفاده میکنند. با توجه به افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت حفظ محیطزیست و کاهش هزینههای انرژی، خانههای هوشمند خورشیدی بهعنوان یک انتخاب آیندهنگرانه و سازگار با محیط زیست، در حال محبوبیت بیشتری هستند.
نورپردازی خورشیدی سیستمی است که از انرژی خورشید برای روشن کردن فضاهای داخلی یا بیرونی استفاده میکند. این سیستمها با جذب نور خورشید توسط پنلهای خورشیدی در طول روز، انرژی را در باتریهای
قابل شارژ ذخیره کرده و در شب از آن برای روشنایی استفاده میکنند.
اجزای اصلی سیستم نورپردازی خورشیدی:
1.پنل خورشیدی (Solar Panel)
انرژی خورشید را جذب کرده و به برق DC تبدیل میکند.
2.باطری قابل شارژ (Rechargeable Battery)
انرژی الکتریکی تولید شده را برای استفاده در شب ذخیره میکند.
3.چراغ (LED Light)
منبع روشنایی بسیار کممصرف، با طول عمر بالا و بازده نوری مناسب.
4.کنترلر هوشمند:
وظیفه مدیریت شارژ و دشارژ باتری، خاموش/روشن شدن خودکار چراغها هنگام غروب و طلوع خورشید.
سنسورهای نوری و حرکتی (اختیاری):
برخی مدلها دارای حسگرهای نوری برای روشن شدن خودکار هنگام تاریکی یا سنسور حرکتی برای صرفهجویی در مصرف انرژی هستند.
مزایای نورپردازی خورشیدی:
صرفهجویی در مصرف برق شهری.
نصب آسان و بدون نیاز به سیمکشی.
قابل استفاده در مکانهای دورافتاده یا بدون زیرساخت برقی.
دوستدار محیط زیست و بدون آلایندگی.
روشنایی خودکار در شب و خاموشی در روز.
محدودیتها:
عملکرد محدود در مناطق با آفتاب کم یا هوای ابری مداوم.
نیاز به تمیز نگهداشتن پنلها برای عملکرد بهینه.
عمر محدود باتری (معمولاً بین ۲ تا ۵ سال بسته به کیفیت)
چشمه آب خورشیدی یکی از نوآوریهای جذاب و کاربردی در طراحی فضاهای بیرونی و باغها است که از انرژی خورشیدی برای حرکت دادن آب در سیستمهای آبیاری، فوارهها و آبنماها استفاده میکند. این نوع چشمهها یا فوارهها با استفاده از انرژی خورشیدی بهجای برق شهری یا سوختهای فسیلی عمل کرده و علاوه بر زیبایی و جلوهای طبیعی که به محیط میبخشند، بهعنوان یک گزینه سازگار با محیطزیست نیز شناخته میشوند.
نحوه عملکرد چشمه آب خورشیدی
چشمههای آب خورشیدی معمولاً شامل یک یا چند پنل خورشیدی هستند که نور خورشید را جذب کرده و آن را به برق تبدیل میکنند. این برق سپس برای پمپاژ آب به داخل سیستم فواره یا آبنما استفاده میشود.انرژی خورشیدی جذبشده در روز توسط پنلهای فتوولتائیک تأمین میشود و میتواند آب را به حرکت درآورد تا جریان آب ایجاد کند و فوارهها یا چشمهها را فعال سازد.
این سیستمها بهطور کلی شامل اجزای زیر هستند:
پنل خورشیدی: که انرژی نور خورشید را به برق تبدیل میکند.
پمپ آب: که آب را از منبع آب به سمت فواره یا چشمه هدایت میکند.
مخزن آب: که معمولاً برای ذخیره آب استفاده میشود و باعث میشود سیستم بدون نیاز به تأمین مداوم آب کار کند.
لولهها و نازلها: که آب را بهصورت فواره یا جریان از چشمه پخش میکنند.
مزایای چشمه آب خورشیدی
صرفهجویی در انرژی و هزینهها:
چشمههای آب خورشیدی بهدلیل استفاده از انرژی خورشیدی، هزینههای انرژی را بهطور چشمگیری کاهش میدهند و نیازی به برق شهری ندارند.
دوستدار محیطزیست:این سیستمها از انرژی تجدیدپذیر خورشید بهره میبرند، بنابراین مصرف سوختهای فسیلی کاهش مییابد و تأثیرات زیستمحیطی کمتری دارند.
استقلال از منابع انرژی:
با توجه به اینکه چشمههای خورشیدی از برق شهری استفاده نمیکنند، در مناطق دورافتاده یا مناطقی که دسترسی به برق محدود است، قابل استفاده هستند.
طراحی زیبا و جذاب:
این چشمهها بهعنوان عنصر تزئینی در فضای بیرونی میتوانند جذابیت زیادی به باغها، حیاطها، ویلاها و حتی فضاهای عمومی ببخشند. جریان آب در کنار نور طبیعی خورشید یک محیط آرامشبخش و دلانگیز ایجاد میکند.
نصب آسان و نگهداری کم:
نصب این چشمهها ساده است و نیازی به سیمکشی پیچیده یا تأسیسات برقی ندارند. همچنین بهخاطر استفاده از انرژی خورشیدی، نگهداری آنها آسان و بدون نیاز به تغییرات مداوم باتری یا مصرف انرژی اضافی است.
مقاومت در برابر شرایط جوی:
چشمههای خورشیدی معمولاً طراحی مقاومی دارند که به آنها اجازه میدهد در برابر شرایط جوی مختلف مانند بارش باران، گرما یا سرما مقاومت کنند.
کاربردهای چشمه آب خورشیدی
باغها و فضاهای سبز:
این چشمهها بهعنوان یکی از تزئینات طبیعی و زیبا برای فضاهای سبز، حیاطها و باغها استفاده میشوند.
ویلاها و خانهها:
در فضای باز خانهها و ویلاها برای ایجاد محیطی دلنشین و آرامشبخش بهویژه در روزهای گرم تابستانی، چشمههای خورشیدی میتوانند گزینهای ایدهآل باشند.
پارکها و فضاهای عمومی:برای ایجاد محیطهای عمومی جذاب و مناسب برای گردشگران یا بازدیدکنندگان، چشمههای خورشیدی میتوانند در فضاهای عمومی نظیر پارکها، میدانها و محوطههای دانشگاهی نصب شوند.
محدودیتها
وابستگی به نور خورشید:
کارکرد چشمههای آب خورشیدی به شدت به شرایط نوری وابسته است. در روزهای ابری یا در شب، این سیستمها بهطور طبیعی نمیتوانند کار کنند، مگر اینکه از سیستمهای ذخیره انرژی استفاده شده باشد.
فضای نصب پنل خورشیدی:
برای عملکرد بهینه چشمههای خورشیدی، پنلهای خورشیدی باید در جایی نصب شوند که نور خورشید بهطور مستقیم به آنها بتابد. در غیر این صورت، ممکن است کارایی کمتری داشته باشند.
نتیجهگیری
چشمههای آب خورشیدی نه تنها به زیبایی فضای بیرونی میافزایند بلکه از نظر محیطزیستی نیز انتخابی هوشمندانه و پایدار هستند. این سیستمها با استفاده از انرژی خورشیدی، به کاهش هزینهها، صرفهجویی در انرژی و حفظ محیطزیست کمک میکنند و در عین حال یک فضای دلنشین و آرامشبخش برای شما ایجاد میکنند.
دوربینهای امنیتی خورشیدی یک راهحل عالی برای تأمین امنیت در مکانهایی هستند که دسترسی به منابع برق شهری محدود یا غیرممکن است. این دوربینها از پنلهای خورشیدی برای تأمین انرژی استفاده کرده ونیازی به سیمکشی پیچیده یا تأمین برق از شبکه ندارند. این ویژگی آنها را به گزینهای ایدهآل برای استفاده در فضای باز، مکانهای دورافتاده، باغها، ویلاها، پارکها و سایر محیطهایی که ممکن است نیاز به نظارت وامنیت داشته باشند، تبدیل میکند.
نحوه عملکرد
دوربینهای امنیتی خورشیدی به یک پنل خورشیدی متصل هستند که نور خورشید را به برق تبدیل میکند. این انرژی الکتریکی تولیدشده معمولاً در یک باتری قابل شارژ ذخیره میشود و در صورت نیاز (مثلاً در شب یاشرایط نوری ضعیف) برای تغذیه دوربین استفاده میشود. بیشتر این دوربینها بهگونهای طراحی شدهاند که بتوانند در روزهای آفتابی بهطور کامل شارژ شوند و در طول شب یا روزهای ابری همچنان بهطور مؤثر عمل کنند.
ویژگیها و مزایای دوربینهای امنیتی خورشیدی
صرفهجویی در مصرف انرژی:
چون این دوربینها به انرژی خورشیدی متکی هستند، هیچ هزینه اضافی برای برق مصرفی ندارند.
نصب آسان:
از آنجا که نیازی به سیمکشی یا اتصال به برق شهری ندارند، نصب آنها بسیار ساده و سریع است.
پایداری و استقلال:
این دوربینها میتوانند بدون وابستگی به شبکه برق بهطور مستقل کار کنند و برای مکانهای دورافتاده یا مناطقی که برق ثابت ندارد، بسیار مناسب هستند.
زیستمحیطی:
بهعنوان دستگاههایی که از انرژی خورشیدی استفاده میکنند، این دوربینها دوستدار محیطزیست هستند و موجب کاهش وابستگی به منابع انرژی فسیلی میشوند.
قابلیت استفاده در فضای باز:
دوربینهای خورشیدی معمولاً با ویژگیهایی مثل ضدآب و مقاوم در برابر شرایط جوی مختلف طراحی میشوند، بنابراین میتوانند در فضای باز و در هر نوع آبوهوا بهخوبی کار کنند.
اتصال بیسیم:
بسیاری از این دوربینها بهطور بیسیم به شبکه متصل میشوند، که این ویژگی هم نصب آنها را سادهتر میکند و هم از ایجاد هرگونه مشکلات کابلکشی جلوگیری میکند.
قابلیت شارژ باتری و ذخیره انرژی:
باتریهای تعبیهشده در این دوربینها میتوانند انرژی خورشیدی را ذخیره کنند و در مواقعی که نور خورشید وجود ندارد، انرژی کافی برای عملکرد دوربین را تأمین کنند.
محدودیتها
وابستگی به شرایط نوری:
این دوربینها در مکانهایی که نور خورشید بهاندازه کافی وجود ندارد، ممکن است عملکرد کمتری داشته باشند یا نیاز به شارژ مداوم داشته باشند.
هزینه اولیه:
قیمت دوربینهای خورشیدی ممکن است در مقایسه با دوربینهای سیمی یا معمولی بالاتر باشد، اما هزینههای جاری مانند برق یا نیاز به نگهداری کمتر است.
فضای مناسب برای نصب پنل خورشیدی:
برای عملکرد بهینه، پنل خورشیدی باید در مکانی نصب شود که نور خورشید بهطور مستقیم به آن بتابد. اگر این شرایط فراهم نباشد، عملکرد دوربین تحت تأثیر قرار میگیرد.
کاربردها
خانهها و ویلاها:
برای تأمین امنیت در مناطق دورافتاده یا محوطههای وسیع.
مکانهای تجاری یا کشاورزی:
در مناطقی که دسترسی به برق مشکل است یا در محلهای کشاورزی، انبارها و دامداریها.
پارکها و فضاهای عمومی:
برای نظارت و حفاظت از امنیت عمومی بدون نیاز به زیرساختهای پیچیده.
دوربینهای امنیتی خورشیدی یکی از راهحلهای هوشمندانه برای ارتقای امنیت در محیطهایی هستند که به منابع انرژی محدود دسترسی دارند و میخواهند از انرژیهای تجدیدپذیر بهرهبرداری کنند. این دوربینها، بهویژه در مناطق گرمسیر و آفتابی، میتوانند بهخوبی کار کنند و بدون نیاز به هزینههای اضافی یا وابستگی به منابع انرژی فسیلی، امنیت را فراهم کنند.
کولر خورشیدی یکی از فناوریهای نوین و پایدار در حوزه تهویه مطبوع است که برای خنکسازی هوا از انرژی خورشیدی بهعنوان منبع تأمین نیرو استفاده میکند. این نوع کولرها، با بهرهگیری از انرژی تجدیدپذیر خورشید، بهمنظور کاهش مصرف برق، کاهش هزینهها و محافظت از محیطزیست طراحی شدهاند و در مناطق گرمسیر و آفتابی، بهویژه در ساختمانهای مسکونی، اداری و حتی صنعتی، کاربرد گستردهای پیدا کردهاند.
کولرهای خورشیدی بهطور کلی به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: نوع فتوولتائیک (PV) و نوع حرارتی (ترمال). در مدلهای فتوولتائیک، پنلهای خورشیدی، نور خورشید را به برق تبدیل میکنند و این برق، مانند برق شهری، برای راهاندازی کمپرسور یا موتور کولر مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع کولرها عملکردی مشابه کولرهای گازی معمولی دارند، اما بهجای برق شبکه، از برق تولیدشده توسط پنلهای خورشیدی بهره میبرند.
در مقابل، کولرهای خورشیدی حرارتی از گرمای خورشید برای انجام فرآیند خنکسازی استفاده میکنند و معمولاً به سیستمهایی مانند جذب سطحی (Absorption) یا جذب شیمیایی (Adsorption) مجهز هستند که در آنها گرمای خورشید بهجای برق، عامل راهانداز فرآیند سرمایشی است.
مزایای استفاده از کولرهای خورشیدی بسیار چشمگیر است.
کاهش مصرف برق شهری، کاهش هزینههای انرژی در بلندمدت، کاهش اثرات زیستمحیطی، عملکرد مستقل از شبکه برق (مناسب برای مناطق دورافتاده) و سازگاری با اهداف توسعه پایدار، از جمله مهمترین این مزایا بهشمار میروند. همچنین در شرایطی که مصرف برق در تابستان بالا میرود و فشار زیادی بر شبکه وارد میشود، استفاده از کولرهای خورشیدی میتواند بهعنوان راهحلی هوشمندانه برای مدیریت بار مصرف به کار گرفته شود.
در عین حال، این فناوری بدون چالش نیست. هزینه اولیه نسبتاً بالا برای خرید تجهیزات (خصوصاً پنلها و باتریها)، نیاز به فضای مناسب برای نصب پنلهای خورشیدی، وابستگی به شرایط آبوهوایی و کاهش کارایی در روزهای ابری یا مناطق کمآفتاب از جمله محدودیتهای آن محسوب میشود. همچنین در برخی مدلها برای عملکرد شبانه یا در شرایط کمنور، نیاز به باتریهای ذخیره انرژی وجود دارد که خود ممکن است به افزایش هزینهها بینجامد.
با این وجود، کولر خورشیدی بهعنوان یک فناوری نوین و پایدار، میتواند نقش مهمی در آیندهی سیستمهای سرمایشی ایفا کند و بهویژه در کشورهایی با اقلیم گرم و خشک، نظیر ایران، فرصت بسیار مناسبی برای استفاده گسترده و کاهش مصرف انرژیهای فسیلی فراهم سازد.
به نقل از آیای، دانشمندان در تلاش برای رسیدن به تولید کربن صفر خالص، به دنبال راههای مقرون به صرفه برای حفظ موثر فناوریهای فعلی هستند. در حالی که تمرکز بر توسعه نوآوریها برای حمایت از پروژههای پایدار است، هدف این نوآوری جدید بهبود روشهایی است که از آسیب به صفحات خورشیدی یا فتوولتائیک جلوگیری میکند.
سیستمهای فتوولتائیک تمایل به آسیب پذیری در شرایط آب و هوایی سخت را دارند. به عنوان مثال، مناطق شمالی با بارش زیاد برف، سالانه بین ۵ تا ۱۵ درصد تلفات انرژی را متحمل میشوند. ضمن این که چالشهای نگهداری این سیستمهای فتوولتائیک مستلزم هزینههای بالایی است که تا به امروز ناکارآمد بودهاند.
روش برفروبی غیرفعال
گروهی از پژوهشگران دانشگاه تولدو (Toledo) در ایالات متحده نوعی نوار جدید به نام «خورشیدی بدون برف» اختراع کردهاند که میتواند به طور غیر فعال برف را از صفحات خورشیدی پاک کند تا آنها در ماههای زمستان نیز به خوبی به کار خود ادامه دهند.
این تیم آزمایشاتی را بر روی ۱۵۰ نیروگاه خورشیدی با اعمال این نوار بر روی لبه پایینی صفحات خورشیدی انجام داد. نتایج نشان داد که این نوآوری به طور موثر برف را بدون مانع شدن از جذب نور خورشید، آب میکند. پژوهشگران تاکید میکنند که این اختراع، یک نوار با قابلیت استفاده آسان است که باعث ایجاد سایه جزئی یا نقطه داغ روی صفحه خورشیدی نمیشود و ضمانت آن را باطل نمیکند.
ایندیپندنت گزارش داده است که صفحات خورشیدی میتوانند در روزهای ابری برق تولید کنند، اما پوشش برف میتواند به طور کامل توانایی آنها را برای برداشت انرژی از نور خورشید مسدود کند. این معضل میتواند منجر به از دست رفتن ۱۲ درصد از تولید برق در سال توسط صفحات خورشیدی در مناطقی با بارش برف سنگین شود.
علاوه بر این، این نوارها را میتوان به راحتی در صفحات خورشیدی جدید و قدیمی استفاده کرد.
حسین سجودی، دانشیار گروه مهندسی مکانیک ساخت و صنایع در دانشگاه تولدو اظهار داشت: این روکشهای نواری روی لبه پایینی صفحات خورشیدی اعمال میشوند که منجر به برفزدایی غیرفعال بدون نیاز به انرژی برای کار میشود.
وی افزود: روکش نواری ما در جذب نور خورشید یا کارایی صفحه در هیچ زمانی تداخلی ایجاد نمیکند، حتی موجب ایجاد سایه جزئی یا نقطه داغ روی آن نمیشود، ضمانت صفحه خورشیدی را باطل نمیکند و در واقع طول عمر آن را نیز بهبود میبخشد.
افزایش تولید برق
آزمایشهایی که در ایالات متحده و ژاپن انجام شد، نشان داد که تاسیسات خورشیدی مجهز به این نوآوری، افزایش سالانه بیش از ۵ درصدی را در تولید برق خود به دست آوردند. بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، انرژی خورشیدی تقریباً ۳.۴ درصد از تولید برق در ایالات متحده را در سال گذشته تشکیل داده است. با این حال پیشبینی میشود که بیش از نیمی از ظرفیت جدید تولید برق در ایالات متحده در سال ۲۰۲۳ از منابع خورشیدی حاصل شود.
سجودی تصریح کرد: ما از طریق مشارکتهای استراتژیک، تولید مقیاسپذیر محصول خود را با نرخ تولید ماهانه ۶۰ هزار روکش نواری به نمایش گذاشتیم. این شرکت همکاریهای آزمایشی خود را گسترش داده است تا مناطق و شرکتهای خدماتی دیگر را در بر بگیرد و تعداد نصبهای پیشبینیشده آن تا پایان سال جاری به هزاران عدد برسد.
این فناوری از پروسکایت یا اصطلاحا «ماده معجزهآسا» استفاده میکند که پیشتر برای افزایش قابلتوجه کارآیی سلولهای خورشیدی سیلیکونی معمولی استفاده شده است.به گزارش ایتنا و به نقل از ایندیپندنت، تیمی در دانشگاه سیدنی در استرالیا کشف کرد که ویژگیهای قابلتوجه این ماده به پنلهای خورشیدی در مدار پایین زمین که در اثر پرتو آسیب میبینند، امکان میدهد با استفاده از خورشید، ۱۰۰ درصد کارآیی اولیه خود را بازیابی کنند.
ماهوارهها از دهه ۱۹۵۰ برای انتقال انرژی الکتریکی از پنلهای خورشیدی استفاده کردهاند، اما این پنلهای خورشیدی در اثر انواع مختلف پرتوها، سالانه تا حدود ۱۰ درصد تخریب میشوند.
دانشمندان برای مقابله با این موضوع، با استفاده از یک ریزکاوشگر، طرح جدیدی را آزمایش کردند تا رفتار سلولهای خورشیدی را که به مدت دهها تا صدها سال در مدار زمین در معرض تابش پروتونی قرار میگیرند شبیهسازی کنند.
آنها کشف کردند که میتوان فرسایش ناشی از این نوع تابش در سلولهای خورشیدی پروسکایت را با استفاده از عملیات تثبیت حرارتی (اصطلاحی برای گرم و سرد کردن یک فلز یا آلیاژ به منظور رسیدن به شرایط یا خواص مطلوب) در خلا وارونه کرد.
پروسکایت به دلیل ظرفیت آن برای ایجاد تحول در صنایع، از انرژیهای تجدیدپذیر گرفته تا ارتباطات راه دور، با استقبال مواجه شده است.
در سال ۲۰۱۷، یک استاد علم مواد از دانشگاه یوتا این ماده را به دلیل توانایی بیسابقه آن در تبدیل نور خورشید به الکتریسیته هنگام استفاده از سلول فتوولتائیک، «باورنکردنی، یک ماده معجزهآسا» توصیف کرد.
به گفته این تیم تحقیقاتی، جدیدترین دستاورد سلول خورشیدی ممکن است در تعدادی از کاربردها از جمله صورت فلکی ماهوارهای اینترنتی جهانی مانند استارلینک اسپیساکس، استفاده شود.پروفسور آنیتا هوــبایلی، پژوهشگر و محقق وابسته به مرکز عالی علوم اکسیتون شورای تحقیقات استرالیا که این پروژه را سرپرستی کرد، گفت: «ما امیدواریم شناختی که با این پژوهش به دست آمد، به تلاشهای آتی در توسعه سلولهای خورشیدی سبکوزن کمهزینه برای کاربردهای فضایی آینده کمک کند.»
جزئیات این پیشرفت بزرگ در مقالهای با عنوان «اثر اچتیامها (HTMs) و ناخالصی آنها بر پایداری و قابلیت بازیافت سلولهای خورشیدی پروسکایت روی لایه زیرین [بُرد مدار] در اثر تابش هفت مگاالکترونولتی پروتون» که در مجله علمی ادونسد انرژی متریالز(Advanced Energy Materials) منتشر شد، شرح داده شده بود.
سهم بیشتر برق مورد نیاز و سوخت خودرو های ما و … ، همه از سوخت فسیلی به دست می آید و همچنین میدانیم که پایان سوخت های فسیلی بسیار نزدیک است، پس به نظر شما در پنجاه سال آینده چه میشود؟
انرژی تجدید پذیر از فرایندهای طبیعی حاصل میشود که بهطور مداوم پر میشوند. در اشکال مختلف، مستقیماً از خورشید یا از گرمای تولید شده در اعماق زمین ناشی میشود. در این تعریف برق و گرمای تولیدشده از خورشید، باد، اقیانوس، برق آبی، زیست توده، منابع زمین گرمایی و سوختهای زیستی و هیدروژن حاصل از منابع تجدید پذیر وجود دارد.
نیروگاههای حرارتی خورشیدی به 5 دسته تقسیم بندی می گردند:
نیروگاههای سهموی خطی(Parabolic Trough)
نیروگاههای دریافت کننده مرکزی (CRS)
نیروگاههای بشقابک سهموی (Parabolic Dish)
نیروگاههای دودکش خورشیدی(Solar Chimney)
نیروگاه کلکتورهای فرنلFresnel Collector))
نیروگاههای حرارتی خورشیدی از نوع سیستم کلکتور سهموی خطی شامل ردیفهای موازی و طولانی از متمرکز کننده¬ها می باشند. بخش متمرکز کننده شامل سطوح انعکاسی سهموی است که از جنس آینه های شیشه ای تشکیل شده و روی یک مادۀ سازه نگهدارنده قرار می¬گیرند. دریافت کننده از لوله های جاذب با پوشش مخصوص تشکیل شده که بوسیله شیشه پیرکس پوشانده می شوند و در طول خط کانونی قرار می گیرند. بخش دریافت کننده در قسمتهای انتهایی روی دو تکیهگاه، قرار گرفتهاند که این مجموعه روی تیرکهای اصلی سازه سوار است. سیستم ردیابی خورشید در این دستگاهها تک محوره بوده و ردیابی خورشید از شرق به غرب انجام می گیرد. بگونه ای که پرتورهای خورشید در تمام مدت ردیابی بر روی لوله های جاذب منعکس شوند. یک سیال انتقال حرارت روغن با دمای حدود 400 درجه سانتیگراد از میان لوله های جاذب در جریان می باشد و روغن داغ در مبدلهای حرارتی آب را به بخار تبدیل و بخار سوپرهیت طی عبور از توربین ژنراتور، انرژی الکتریکی تولید می کند. این نوع نیروگاهها با ذخیره حرارت قابلیت تولید برق را حتی در مواقعی که خورشید غروب نموده است را دارا هستند.
اجزاء اصلی نیروگاههای سهموی خطی:
منعکسکننده از نوع آینههای سهموی. دریافتکننده تابش خورشیدی که پرتوهای منعکس شده را جذب کرده و موجب گرمایش سیال انتقال دهنده گرما می شود. مکانیزم حرکت دهنده (تک محوری) کلکتورهای سهموی به منظور ردیابی خورشید و کنترل کننده ها. اسکلت فلزی نگهدارنده و فونداسیون. سیستمهای مربوط به تولید قدرت الکتریکی. تجهیزات مربوط به انتقال گرما. تجهیزات مربوط به تولید الکتریسیته و دفع گرمای تلف شده به محیط خارج.
نیروگاههای دریافت کننده مرکزی (CRS):
این سیستم شامل مجموعه ای از آینه هایی است(هلیوستات) که هر یک بطور جداگانه انرژی خورشید را متمرکز و به برج دریافت کننده مرکزی منتقل می کنند. انرژی توسط یک مبدل حرارتی که در روی یک برج نصب شده است و گیرنده نامیده می شود جذب میشود. در آن جا آب به بخار سوپر هیت تبدیل شده و این بخار توربین ژنراتور را که در پائین برج نصب شده به حرکت در آورده و تولید برق می نماید.
اجزاء اصلی نیروگاههای دریافت کننده مرکزی.
هلیوستات: سیستم گردآورنده پرتوهای خورشیدی شامل مزرعه ای از هلیوستات ها از نوع شیشه ای یا غشایی.
دریافتکننده مرکزی: که گرمای پرتوهای خورشیدی را جذب و قابل استفاده می نماید.
سیستم انتقال انرژی گرمائی: که گرمای وارده به گیرنده را جذب نموده و به گردش وا میدارد. در طرحهای اولیه از آب و بخار بعنوان سیال جذب کننده وانتقال دهنده انرژی گرمائی استفاده می گردید و در طرحهای توسعه یافته تر از سیالاتی چون نمکهای سدیم و پتاسیم مذاب استفاده میگردد.
سیستم تبدیل قدرت.
سیستم ذخیره انرژی.
نیروگاههای بشقابک سهموی (Parabolic Dish):
پرتوهای خورشید تابیده شده بر روی سطح متمرکز کننده سهموی در کانون آن جمع می شود. برای اینکه چنین سیستمی پر بازده باشد لازم است که این گردآورنده همواره بطرف خورشید ردیابی شود و در نتیجه به یک مکانیسم ردیابی دو محوره نیاز دارد. در این سیستم، نور خورشید در یک نقطه کانونی متمرکز میشود و یک موتور استرلینگ انرژی حرارتی این تشعشع تمرکز یافته را به انرژی مکانیکی تبدیل میکند و به کمک یک آلترناتور از این انرژی مکانیکی، الکتریسیته تولید میگردد.
اجزاء اصلی نیروگاههای بشقابک سهموی:
سطح متمرکزکننده : وظیفه آن متمرکز کردن شعاعهای نور خورشید در نقطه کانونی است.
موتور استرلینگ: انرژی گرمایی تمرکز یافته نور را به انرژی مکانیکی تبدیل کرده که توسط یک آلترناتور از آن الکتریسیته تولید میگردد. این موتورها با سیستمهای دما بالا و پرفشار با انتقال حرارت خارجی هستند که گاز هلیوم یا هیدروژن بعنوان سیال عامل آنها عمل میکند. بهترین عملکرد انواع این موتورها در دماهای بالای 700 درجه سانتیگراد و فشارهایی تا 20 مگاپاسکال انجام میشود.
ردیاب و سیستم کنترل : سیستم ردیاب همواره سطح متمرکز کننده را در مقابل خورشید قرار می دهد تا نور دقیقاٌ در دریافت کننده موتور استرلینگ تمرکز یابد. بعلاوه سیستم کنترل با دریافت اطلاعات از سنسورهای مختلف و همچنین موتور استرلینگ، در هر وضعیت فرمان مناسبی برای کنترل سیستم ارسال می نماید.
سازه و فونداسیون: برای نگه داشتن سطح متمرکزکننده، موتور استرلینگ و سایر اجزاء سیستم و تحمل بارهای اینرسی، باد و زلزله وجود یک فونداسیون و سازه ای سبک و با استحکام ضروریست.
نیروگاههای دودکش خورشیدی (Solar Chimney):
نیروگاه دودکش خورشیدی، یک نیروگاه خورشیدی است که از ترکیب کلکتورهای هوای خورشیدی و برج هدایت کننده هوا برای تولید جریان هادی القائی هوا استفاده میکند و این جریان هوا موجب چرخش توربینهای پلهای فشار و در نهایت تولید برق توسط ژنراتور میشود.
نحوه عملکرد نیروگاههای حرارتی دودکش خورشیدی:
تابش خورشید موجب گرم شدن هوا در زیر سقف هادی نور (شفاف) که برج مرکزی را احاطه کرده است، می شود. در مرکز این سقف یک برج عمودی با دهانه ورودی عریض واقع شده است. محل اتصال این برج با سقف شیشهای باید به نحوی ساخته شود که در مقابل نفوذ هوا مقاوم باشد. هوای گرم سبکتر از هوای سرد است لذا از برج بالا خواهد رفت. با مکش هوای گرم به بالای برج، هوای سرد مجدداً از فضای خارجی سقف وارد آن خواهد شد. این جریان مداوم هوا را با استفاده از توربینهای پلهای فشار تبدیل به انرژی مکانیکی و سپس توسط ژنراتورهای مرسوم برق تولید میکند. شکل 1 نمایی از شماتیک عملکرد این نوع نیروگاههای خورشیدی را نشان میدهد. برای تولید 24 ساعته برق در این نیروگاه میتوان از لولههای حاوی آب و یا محفظههای آب در زیر سقف استفاده نمود. این لولهها یا محفظهها تنها یک بار از آب پر میشوند و هیچ نیازی به آبگیری مجدد ندارند.
شماتیک عملکرد نیروگاههای حرارتی دودکش خورشیدی.
اجزاء اصلی یک دودکش خورشیدی:
سقف نیمه شفاف (مثلاً شیشهای) که در ارتفاع چندمتری زمین نصب میگردد.
سیستمهای فتوولتائیک جهت مصارف عمومی و کشاورزی، بصورت نیروگاههای مستقل از شبکه سراسری یا سیستمهای متصل به شبکه سراسری با ساختار نصب ثابت و یا متحرک در واحدهای کوچک باتوان پائین جهت تامین انرژی الکتریکی مورد نیاز ماشین حسابهای کوچک تا سیستمهای بزرگ نیروگاهی، به کار می رود.
در خصوص سیستم های متحرک می بایست متذکر شد که، مزیت آن امکان ردیابی خورشید و افزایش انرژی الکتریکی حاصل از تابش خورشید درطی روز می باشد. باوجود این مطلب، بدلیل افزایش احتمال خرابی درسیستم مکانیکی، نیاز به انرژی الکتریکی جهت به حرکت درآوردن سازه درکاربردهای کوچک و پراکنده توصیه نمی گردند. تنها درتعدادی از نیروگاه های برق خورشیدی(فتوولتائیک) در جهان از این نوع سازه استفاده شده است.
روش های بکارگیری سیستم های فتوولتائیک:
1- متصل به شبکه سراسری برق ( Grid Connected )
در این روش، انرژی الکتریکی حاصل از سیستم فتوولتائیک (با استفاده از تجهیزات الکتریکی مبدل جریان مستقیم به جریان متناوب، همچون اینورترهای متصل به شبکه و …) ضمن تغییر شکل و تطبیق سطح ولتاژ و فرکانس انرژی الکتریکی حاصل ازسیستم فتوولتائیک، با مشخصات سطح ولتاژ، اختلاف فاز، فرکانس و… شبکه سراسری به شبکه سراسری برق تزریق می گردد. با استفاده از نیروگاههای فتوولتائیک متصل به شبکه سراسری بصورت متمرکز و یا غیرمتمرکز (ضمن تقویت انرژی جاری در شبکه توزیع)، بدلیل تزریق ولتاژ و جریان مانع افت ولتاژ شبکه توزیع گردیده و در نتیجه از فشار بر روی نیروگاه ها در طی روز جلوگیری نمود. این امر به مثابه این است که هر مشترک شبکه سراسری برق، با نصب سیستم متصل به شبکه، خود بعنوان یک تولید کننده پراکنده کوچک (DG)،بصورت نیروگاهی کوچک عمل نماید. دراین روش علاوه بر تامین بخشی از انرژی الکتریکی مورد نیاز مصرف کننده، انرژی الکتریکی (مازاد بر مصرف) به شبکه سراسری برق تزریق می شود.
-2 مستقل از شبکه سراسری برق سیستمهای مستقل از شبکه ( Stand Alone )
تأمین انرژی الکتریکی ایستگاه های مخابراتی و تلویزیونی، خانه های مسکونی، چادرهای عشایری، کلبه های روستایی و بصورت کلی رفع نیاز انرژی الکتریکی مناطقی که فاقد شبکه سراسری برق می باشند. این بخش سهم بالایی از سیستم های مستقل ازشبکه را در جهان به خود اختصاص داده است. در بسیاری از کشورهای جهان (بویژه درحال توسعه جهت تامین انرژی الکتریکی مورد نیاز روستاهای فاقد برق ازاین سیستم استفاده می گردد، بطور مثال در سال 2007 کشور اندونزی برق رسانی به 15000 خانوارروستایی را از این طریق آغاز نموده است). عدم نیاز به سوخت و مشکلات سوخت رسانی بویژه در مناطق صعب العبوروعدم نیاز به تعمیر ونگهداری مداوم وطول عمر مناسب از جمله عمده مزایایی است که در رشد و توسعه این سیستمها بویژه در نقاط محروم کشور نقش عمده و بسزایی دارد.
اهم کاربردهای سیستم های فتوولتائیک:
.1 سیستم های تأمین برق مستقل از شبکه (تأمین برق خانه های مسکونی، چادرهای عشایری، کلبه های روستایی و بصورت کلی رفع نیاز الکتریکی مناطق فاقد شبکه سراسری برق می باشند) .2پمپاژخورشیدی (آب شرب، آبیاری، دامپروری، پرورش ماهی، جنگلها، مراتع، آبشخورحیوانات، آبنماها و…) یکی از کاربردهای موفق سیستم های فتوولتائیک، پمپاژ آب خورشیدی می باشد. افزایش تقاضا در این بخش نشان گر توانمندی و قابلیت کارکرد این سیستم میباشد. بطورمثال درسال 2006 در کشور مکزیک بیش از 800 عدد پمپ با توان تجمعی 33 کیلووات و در بنگلادش بیش از 5000 عدد پمپ در سال 2005 و 2006 با مبلغ تجمعی 21 میلیون دلار نصب و راه اندازی گردید و یا 6/6% از سیستم های فتوولتائیک نصب شده در کشور هند را سیستم های پمپ فتوولتائیک تشکیل می دهد. .3 روشنایی خورشیدی (منازل مسکونی و مدارس، ایستگاههای بین راهی، تونلها، فانوسهای دریایی، چراغ های پارکی و …) میزان روشنایی درشب یک امتیاز برای شهرهای بزرگ و صنعتی می باشد و بدون دسترسی به برق، تامین روشنایی به لامپ های دینامی و یا چراغ های نفتی محدود می گردد. یکی از راه حل های مناسب جهت تامین روشنایی مناسب جهت مناطق فاقددسترسی به برق، استفاده از چراغ های خورشیدی می باشد که سالانه ده ها هزار نمونه ازاین سیستم در سراسر جهان نصب و راه اندازی می گردد. این سیستم در تامین روشنایی منازل مسکونی و مدارس، ایستگاههای بین راهی، چراغ های راهنمایی و رانندگی، فانوس های دریایی و … موثر واقع شده است. بگونه ای که تعداد بسیارزیادی از آن ها در کشور ما نیز درشهرها (بویژه تهران) و جاده های کشور نصب گردیده است.
.4سیستم تغذیه کننده پرتابل (قابل حمل و نقل) همچون خودروهای خورشیدی، مصارف الکتریکی غیرصنعتی در ابزارهایی مانند، اسباب بازی ها، ماشین حساب های خورشیدی و… .قابلیت حمل و نقل سهولت در نصب و راه اندازی از جمله مزایای این سیستمها می باشد که در رشد و توسعه آن نقش بسزایی دارد.
حفاظت کاتدیک:
بمنظورجلوگیری از پوسیدگی لوله های انتقال مواد اولیه، شیمیایی، نفت و گاز، نشت مواد مذکور از لولهها و جلوگیری از آلودگی محیط زیست استفاده از حفاظت کاتدیک فتوولتائیک یک راه حل مناسب و ساده جهت جلوگیری از این مسئله می باشد.
سیستم های حرارتی خورشیدی شامل سیستم هائی می شود که بر پایه گردآورنده های حرارتی با دمای پایین عمل می نماید. این سیستم ها از منبع خورشیدی برای مصرف نهائی حرارتی استفاده می کنند. این سیستم ها خود شامل 2 گروه گردآورنده های تخت(کلکتورهای تخت) و گردآورنده های با تمرکز کم(کلکتورهای متمرکز کننده) می شوند.
سیستم های حرارتی دارای یک بخش ذخیره هستند تا حرارت خورشید را برای استفاده در شب ممکن نمایند. اکثر سیستم های حرارتی خورشیدی برای گرمایش آب بطور تجاری، استخرهای شنا یا آب مصرفی خانه های ویلائی، آپارتمانی و هتل ها و …، و همچنین بخش بزرگی از تقاضا برای گرمایش فضای ساختمان و برای تامین انرژی مدارهای پمپ حرارتی جذبی و نظایر آن به منظور تامین سرمایش فضای ساختمان ها نیز بکار می رود.
برخی مفاهیم اولیه در سیستمهای حرارتی به شرح زیر می باشد:
سیال عامل :در اغلب سیستم ها، حرارت جذب شده توسط کلکتور برای اینکه به نقاط دیگر منتقل شده و مورد استفاده مناسب قرار گیرد به یک سیال انتقال حرارت که ممکن است روغن، آب ، هوا و … باشد منتقل می شود این سیال را سیال عامل می نامند.
سطوح جاذب:سطوح تیره دارای قابلیت جذب بهتر اشعه های تابیده شده خورشید هستند در سیستم های خورشیدی، جائی که نور خورشید تابیده شده یا متمرکز می شود، سطوح جاذب در معرض آن قرار می گیرند. این سطوح با روشهای مختلف صنعتی ساخته می شوند که بتوانند حداکثر جذب انرژی حرارتی را داشته باشند.
سیستم ذخیره حرارتی:برای اینکه در طول شب یا در ساعات ابری بتوان از انرژی خورشید استفاده نمود لازم است مقداری از انرژی حرارتی خورشید در منابعی ذخیره شود. در آبگرمکنهای خورشیدی از مخازن ذخیره آب گرم استفاده می شود و در سیستم های نیروگاهی، انرژی حرارتی در مخازنی که حاوی روغن و شن هستند ذخیره می شود تا در هنگام عدم تابش خورشید، مورد استفاده قرار گیرد.
گرد آورنده ها:بصورت تخت یا دارای انحنا می باشند.
انواع گردآورنده ها:
گردآورنده های تخت از جذب حرارت خورشید توسط یک ورقه فلزی تیره که حرارت را توسط یک سیال جاذب حرارت( مثل آب یا هوا) منتقل می کند استفاده می کنند.
یک کلکتور تخت شامل اجزاء زیر می باشد:
صفحه شفاف که ممکن است یک یا چند لایه شیشه و یا پلاستیک شفاف باشد. لوله ها و یا گذرگاههائی برای عبور سیال انتقال حرارت صفحه جاذب که می تواند صاف، موجدار، شیاردار باشد که معمولا به رنگ تیره بوده و لوله ها و گذرگاهها به آن متصل می شوند. منیفولد یا هدرهائی برای عبور و تخلیه سیال ناقل حرارت که معمولا در قسمت بالا و پائین کلکتور نصب شده اند. عایق بندی دستگاه برای کاهش اتلاف حرارتی که معمولا اطراف و پشت کلکتور و لوله ها را شامل می شود. قاب مخصوص که اجزاء کلکتور را در خود جای داده و آنها را از غبار و رطوبت و دیگر عوامل خارجی مصون می دارد.
کلکتورهای تخت از نظر نوع سیال عامل، ساختمان و عملکرد به 3 دسته تقسیم می شوند که عبارتند از:
کلکتور با آب چکه کلکتور با هوا کلکتور با مایع
کلکتور صفحه تخت
کلکتور با آب چکهکه از صفحات فلزی تیره رنگ کنگره ای ساخته می شود اولین بار در سال 1959 توسط دکتر Harry Tamason برای بام خانه ای در مریلند ساخته و نصب شد. در این نوع کلکتورها آب از لوله ای در قسمت فوقانی، بر روی شیارهای صفحه کنگره ای می چکد. آب در حین عبور با جذب حرارت از صفحه تیره رنگ کنگره ای گرم شده و در پائین جهت مصرف و یا ذخیره در یک ناودانی جمع می شود.
کلکتور با هوا، یکی دیگر از گردآورنده هایی هستند که در آنها از هوا یا گاز به عنوان سیال برای انتقال حرارت استفاده می شود. نگهداری آسان و عدم یخ زدگی هوا از مزایای این نوع کلکتورها نسبت به دیگر انواع مایعی آنهاست. بعلاوه در این نوع گردآورنده ها هوای گرم مستقیما وارد ساختمان یا محفظه ذخیره می شود. از معایب آن می توان به موارد زیر اشاره کرد: مشکل گرم کردن آب مصرفی بوسیله هوای گرم تولید شده، لزوم ساخت و نصب کانالهائی با سطح مقطع مناسب که فضای زیادی از ساختمان را اشغال می کند، احتیاج به هوا رسان با قدرت الکتریکی لازم برای انتقال هوای گرم از کلکتور به محل ذخیره.
کلکتور با مایع، که در این نوع کلکتور، سیال عامل یک نوع مایع مثل آب، روغن و یا مایعی با نقطه انجماد پائین انتخاب می شود زیرا که یخ زدن آب در کلکتور و خورندگی از مشکلات اساسی در این نوع گردآورنده هاست. سیال عامل از قسمت پائین وارد و هنگام عبور از لوله های صفحه جذب کننده، گرم شده و از قسمت فوقانی با پمپ یا بدون آن بطرف مخزن ذخیره جریان پیدا می کند. یک نوع از این کلکتورهای مایع متشکل از چندین لوله گرمائی است که هر کدام از آنها شامل یک لوله شیشه ای، صفحه جاذب و لوله گرمائی می شود. برای جلوگیری از اتلاف حرارتی از روی سطح جاذب و حفظ خواص اپتیکی لایه برگزیده خوابانده شده بر روی سطح جاذب، داخل لوله شیشه ای خلاء ایجاد شده است.
کلکتورهای تخت پرتوهای تابش مستقیم و پراکنده خورشید را جمع آوری می کنند و احتیاج به سیستم ردیابی ندارند. کلکتورهای تخت در یک روز صاف با زاویه انحراف عرض جغرافیایی محل، قادرند 25345 کیلوژول بر مترمربع انرژی خورشیدی را جذب کنند، اتلاف حرارتی زیادی دارند و با وجود سطح جاذب بزرگتر دمای پائین تر و حرارت کمتری تولید می کنند. برای گرم کردن آب و هوا مناسب هستند و هزینه کمتری نسبت به متمرکز کننده ها دارند.
گردآورنده های متمرکز کننده:
گردآورنده های متمرکز کننده تابش مستقیم خورشید و بخشی از تابش پراکنده را با کمک طراحی های هندسی پیشرفته(سهموی و …) متمرکز می نمایند. در این نوع کلکتورها از سطوح منعکس کننده جهت افزایش پرتوهای خورشیدی استفاده می شود. متمرکز کردن پرتوهای خورشیدی در کانون، بمنظور دست یابی به درجه حرارت بالا می باشد.
کلکتورهای متمرکز کننده جهت دستیابی به حرارت بالا در کانون می بایستی قادر به ردیابی خورشید در مدت تابش روزانه باشند. این نوع کلکتورها در یک روز صاف 36252 کیلوژول بر مترمربع از انرژی خورشید را جمع آوری می کنند. تمرکز در ناحیه کانونی باعث افزایش انرژی دریافت شده در واحد سطح می گردد. در متمرکز کننده ها بعلت کاهش سطح جذب کننده ها، اتلاف حرارتی کاهش یافته و دمای بالاتر و حرارت بیشتری تولید می شود. برای مناطق ابری مناسب نیستند و نیازی به پوشش شیشه ای ندارند. نسبت به کلکتورهای تخت هزینه بیشتری لازم دارند. از نظر راندمان در دماهای پائین از کلکتورهای تخت کم تر بوده ولی در دماهای بالا، دارای راندمان خوبی هستند. میزان دریافت شدت تابش خورشیدی در متمرکز کننده ها می تواند در حدود 70-80 برابر نسبت به کلکتورهای تخت باشد. نیازی به عایق بندی ندارند در صورتی که در کلکتور های تخت، عایق بندی نکته حائز اهمیتی است.
کمیته امداد با هدف کمک به معیشت خانوارهای کمتوان دارای سرپرست زن یا سالمند، مولدهای خورشیدی در خانه آنها نصب می کند.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سایت خبری کمیته امداد، علیرضا رمضانی، مدیرکل طرحهای اقتصادی و خودکفایی کمیته امداد با اشاره به سیاست توسعه انرژیهای نو و مکلف شدن وزارت نیرو به خرید تضمینی ۲۰ ساله برق تولیدی از افرادی که از طریق مولدهای خورشیدی اقدام به تولید برق میکنند گفت: کمیته امداد از این فرصت برای افزایش درآمد خانوارهای تحت حمایت استفاده کرده است.
وی با اعلام اینکه تاکنون حدود ۷۰۱ مولد خورشیدی در خانه مددجویان تحت حمایت کمیته امداد نصب شده است افزود: ۳۸۷ مولد خورشیدی دیگر نیز تا پایان امسال نصب میشود.
رمضانی با اشاره به اینکه اعتبار اجرای طرح پنلهای خورشیدی از منابع قرضالحسنه بانکها و صندوق امداد ولایت تأمین میشود گفت: برای نصب هر مولد خورشیدی ۲۵ میلیون تومان تسهیلات قرضالحسنه به مددجو پرداخت میشود که در مدت هفت سال این وام مستهلک میشود.
وی بابیان اینکه پنج هزار و ۴۰۰ خانوار تحت حمایت در نوبت نصب مولد خورشیدی هستند گفت: این طرح برای خانوارهایی اجرا میشود که اعضای آن توان اجرای طرح اشتغال ندارند؛ بر این اساس خانوارهای کمتوان دارای سرپرست زن یا سالمند در اولویت قرار دارند.
مدیرکل طرحهای اقتصادی و خودکفایی کمیته امداد گفت: قیمت خرید تضمینی هر کیلووات برق تولیدی ۸۱۵ تومان است که در صورت استفاده از تجهیزات داخلی این رقم تا ۳۰ درصد افزایش مییابد. وی ادامه داد: علاوه بر شروط اعلامشده، اجرای این طرح محدودیتهایی نیز دارد؛ بهطور مثال خانه مددجو نباید سایه گیر باشد. در صورت نصب مولد بر روی بام باید بنای منزل استحکام لازم را دارا باشد. همچنین واحد مسکونی مددجو باید مساحتی بین ۵۵ تا ۶۵ مترمربع فضا برای نصب تجهیزات داشته باشد.
مدیرکل طرحهای اقتصادی و خودکفایی کمیته امداد بابیان اینکه درآمد این طرح پایدار و تضمینشده اما محدود است گفت: اجرای طرح پنل خورشیدی باهدف کمک به معیشت خانوارهای تحت حمایت انجام میشود نه خودکفایی کامل خانوار.
وی با اشاره به اینکه طرح نصب مولدهای خورشیدی در روستاها و مناطق محروم و مرزی اجرا میشود گفت: با توجه به خشکسالیهای اخیر در برخی روستاها امکان فعالیت کشاورزی یا دامپروری فراهم نیست؛ این موضوع موجب مهاجرت مددجویان روستایی به کلانشهرها شده است که اجرای این طرح میتواند از ادامه مهاجرت این افراد جلوگیری کند.
صادق زاده گفت: در قیمتهای خرید تضمینی تغییری بوجود نیامده است و دقیقا تا پایان سال با همان شرایط قبلی ادامه دارد.
قراردادهای اعطای نمایندگی به شرکتهای توزیع و برق منطقهای ارسال شده و تا پایان فروردین مبادله میشوند. به شرکتها گفته ایم کار تجدیدپذیرها را متوقف نکنند. وزیر نیرو موافق شرایط فعلی هستند.
سرویس انرژی های تجدید پذیر برق نیوز: رئیس سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهره وری ایران در گفت و گو با خبرنگار برق نیوز گفت: هیچ کدام از اعداد و ارقام و شرایط خریدتضمینی برق تولیدی نیروگاههای تجدیدپذیر نسبت به سال گذشته تغییر نکرده و همچنان به همان شکل قبلی خرید تضمینی، بستن قراردادها و اعطای مجوزهای مربوطه ادامه دارد.
دکتر سید محمدصادق زاده بیان داشت: وزیر نیروی در در تاریخ ۹۵.۰۲.۱۹ مصوبه شماره ۹۵.۱۴۲۷۳.۳۰.۱۰۰ که یک تصویب نامه دائمی است را ابلاغ نمودند و این مصوبه که محدود به زمان مشخصی نیست موجب ثبات در این حوزه خواهد شد و لذا شرایط همچنان به قوت خود باقی است مگر اینکه توسط شخص وزیر مصوبه جدیدی ابلاغ شود.
وی گفت: روی قیمتها تغییری بوجود نیامده است و دقیقا همان شرایط قبلی وجود دارد. با توجه به شتاب فعلی توسعه تجدیدپذیرها در کشور نیازی به تغییر قیمتها نبوده و شتاب فعلی تند نیست که این قیمتها برای ما مشکل ساز شود.
معاون وزیر نیرو توضیح داد: اگر با همین آهنگ جلو برویم تجدیدپذیرها کاملا در کشور جا خواهد افتاد و ممکن است بعد از یکی دو سال آینده برای کنترل شتاب احداث نیروگاههای تجدیدپذیر تغییراتی در نرخ خرید تضمینی برق اتفاق بیفتد.
رئیس ساتبا تاکید کرد: امسال و تا پایان سال هیچ تغییراتی در نرخ خرید تضمینی و شرایط صدور مجوزات نخواهیم داشت. همان بخشنامههای قبلی معتبر بوده و دیگر نیازی به ارسال بخشنامههای جدید نداریم، ولی چون تاریخ قراردادهای اعطای نمایندگی به شرکتهای توزیع و برق منطقهای تا پایان سال ۹۶ مشخص شده بود این قراردادها دوباره تمدید میشود.
وی بیان داشت: برای صدور مجوز ظرفیتهای پایین احداث نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور، سال گذشته قراردادهای اعطای نمایندگی به شرکتهای توزیع و برق منطقه ای ارسال شده بود که یکساله بود و امسال نیز دوباره برای شرکتهای توزیع نیروی برق و برق منطقه ایها ارسال شده است که در حال امضا شدن و تکمیل نهایی است.
دکتر سید محمدصادق زاده در ادامه گفت: در تاریخ ۵ فرودین ۹۷ قراردادهای جدید اعطای نمایندگی صدور مجوز برای شرکتها ارسال شده است که پیش بینی میشود تا پایان فرودین این مبادلات پایان پذیرد. قراردادهای جدید ۵ ساله بوده تا نیاز نباشد در پایان هر سال در این خصوص تصمیم گیری جدید صورت گیرد.
معاون وزیر نیرو گفت: با اینکه تاریخ قراردادهای قبلی تا پایان ۹۶ بود، ولی ما به شرکتها اعلام کرده ایم که صدور مجوز و پیگیریهای اداری را متوقف نکنند و تا بصورت پیوسته این خدمات ارائه گردد. در بسیاری از شرکتها این خدمات مانند گذشته ادامه پیدا کرد، ولی برخی از شرکتها کار را متوقف کرده بودند که بلافاصله قراردادهای جدید ارسال شد و مشکلی از این بابت وجود ندارد.
رئیس ساتبا با اشاره به نظر مثبت وزیر نیرو در خصوص توسعه انرژی های تجدیدپذیر در کشور گفت: وی با شرایط و روند فعلی خرید تضمینی و صدور مجوزهای نیروگاه های تجدیدپذیر موافق بوده و بارها در مصاحبه های خود بر لزوم افزایش ظرفیت تولید برق از تجدیدپذیرها تاکید کرده اند.
وی در پایان بیان داشت: تمامی مطالبات مربوط به خرید تضمینی برق تجدیدپذیر به سرمایه گذاران پرداخت شده است و با توجه به پیش بینیهای صورت گرفته تا پایان سال به ظرفیت ۱۰۰۰ مگاوات نیروگاه نصب شده تجدیدپذیر خواهیم رسید.
منبع:http://barghnews.com/fa/news/30834/